Wat als we de warmte die wordt geproduceerd door een fabriek, de verbranding van huishoudelijk afval of zelfs de computerservers van een lokaal bedrijf zouden gebruiken om woningen en andere gebouwen in de buurt te verwarmen? Dat is het principe van het warmtenet, een systeem dat ongeveer hetzelfde werkt als centrale verwarming, maar dan op de schaal van een hele stad of wijk.
Schaalvoordelen
Concreet gezien verwarmt een centrale verwarmingsketel water, dat vervolgens via een netwerk van geïsoleerde ondergrondse leidingen naar elke woning wordt getransporteerd. De gebruikte energie is voornamelijk afkomstig van lokale bronnen:
- teruggewonnen warmte uit industriële processen, kantoren, afvalverbranding, afvalwater...
- warmte uit de bodem (geothermie)
- zonne-energie
- gas- of kolencentrales
Waaruit bestaat een warmtenet?
- Een krachtige cv-ketel op stookolie, gas, houtspaanders enz.
- Een ondergronds netwerk van goed geïsoleerde leidingen in de straten dat warm water (of stoom) tot elke woning brengt.
- Een warmtewisselaar daar waar het netwerk de woning binnenkomt. Deze haalt de warmte van het net om die over te zetten naar het netwerk binnen in de woning (radiatoren en het systeem voor de productie van sanitair warm water voor baden, douches enz.)
- Een aanvullend systeem (zonnepanelen, warmtepomp, boiler enz.) in elke woning om afzonderlijk sanitair warm water te produceren als het warmtenet 's zomers buiten bedrijf is.
Pluspunten
- Schaalvoordelen: Hiermee bedoelen we minder milieuhinder voor eenzelfde geleverde service. Eén enkele verwarmingsinstallatie voor 15, 200 of 1000 woningen verbruikt minder middelen en komt aan het einde van de rit goedkoper uit dan 15, 200 of 1000 afzonderlijke installaties. Maar het rendement komt in beide situaties ongeveer op hetzelfde neer: gemiddeld 86 à 87 %.
- Gebruiksgemak: De warmte wordt gewoon aan huis geleverd, net als water, gas, elektriciteit, telefonie en zelfs pizza's. Geen gedoe meer met onderhoud en herstellingen, men betaalt wat men verbruikt.
- Exploitatie gemeenschappelijke warmtebronnen: Thermale bronnen, vulkanische warmte uit de ondergrond of houtsnippers… Zonder een warmtenet zouden die niet voor kleine afzonderlijke verwarmingsketels gebruikt kunnen worden. Via een warmtenet kan ook de warmte gerecupereerd worden die een industrie produceert en die anders toch maar verloren zou gaan.
Minpunten
- Risico op warmteverlies: als de isolatie van ondergrondse leidingen defect is, gaat warmte verloren in de grond. Bij een klassieke centrale verwarming is dat niet het geval: als er warmte ontsnapt uit de verwarmingsbuizen, blijft die in de woning.
- Alleen mogelijk voor woningen die dicht bij elkaar liggen: als de woningen te verspreid en te ver van elkaar liggen, kan het systeem niet functioneren.
- Een warmtenet vergt een hoge startinvestering.
Brussel, ideale locatie voor warmtenet
Warmtenetten kunnen in de toekomst een grote rol spelen in de verwarmingsvoorziening van Brussel. Zeker nu we geleidelijk afstappen van fossiele brandstoffen zoals aardgas, zijn warmtenetten één van de oplossingen om duurzamer te verwarmen.