Een warmtepomp is een zuinig alternatief voor de traditionele verwarmingsketel. De techniek haalt zelfs tot 75% van de energie voor een perfect binnenklimaat gratis uit de omgeving. De overige 25% is elektriciteit die nodig is om het systeem aan te drijven.
Maar hoe slaagt een toestel erin om met zo weinig toegevoegde energie een hele woning te verwarmen én te koelen? Het geheim schuilt in een slim samenspel van natuurkundige principes.
In essentie werkt een warmtepomp als een soort "energetische spons". Waar een klassieke ketel warmte moet maken door brandstof te verbranden, gaat een warmtepomp de aanwezige energie uit de omgeving simpelweg opzuigen.
Dankzij een speciaal vloeibaar middel kan het systeem zelfs bij vriestemperaturen nog bruikbare warmte uit de buitenlucht of de bodem halen:
- In de winter wordt deze warmte van buiten gehaald om je woning te verwarmen.
- In de zomer draait het systeem de rollen om en brengt het koelte naar binnen.
Isolatie: een kostbare bondgenoot
Het rendement van een warmtepomp hangt af van hoe goed je woning de gewonnen warmte kan vasthouden. Maar geen zorgen: je hoeft echt niet in een passiefwoning te wonen om de overstap te maken. Om zeker te zijn, kun je hier ontdekken of jouw woning klaar is voor een warmtepomp.
Verwarmen met een warmtepomp
1. Warmte onttrekken
Met behulp van collectoren onttrekt een warmtepomp warmte aan de bodem, de lucht of het grondwater. Een koelvloeistof transporteert deze energie naar een compressor. Het voordeel van de koelvloeistof is dat ze op een lage temperatuur haar kookpunt bereikt en verdampt.
2. Warmte afgeven
De compressor van de warmtepomp perst de dampen samen totdat ze een hogere temperatuur bereiken dan de lucht of het water dat wordt gebruikt om de woning te verwarmen. De compressor is het enige onderdeel van de warmtepomp dat energie verbruikt (elektriciteit of aardgas).
De opgewarmde dampen komen vervolgens in de condensor terecht. Hier geven ze hun warmte af aan de verwarmingsinstallatie van de woning.
3. cyclus start weer
Via een expansieventiel verlaagt de druk van de damp en koelt deze opnieuw af tot een vloeistof. Die wordt dan weer naar buiten geleid om te verdampen, waarna het hele proces opnieuw begint.
Koelen met een warmtepomp
Een warmtepomp dient niet alleen voor het verwarmen van je woning, maar biedt ook actieve of passieve koeling, afhankelijk van het type. Zo scheelt het al snel een paar graden in je woning, waardoor je ook in de zomer geniet van de voordelen.
Actieve koeling
De werking van de warmtepomp wordt omgekeerd: de compressor laat het koudemiddel in de tegenovergestelde richting stromen.
- Heb je een lucht-luchtwarmtepomp, dan werkt die zoals een airco. De warmtepomp onttrekt warmte aan de binnenlucht en blaast gekoelde lucht in de ruimte.
- Bij een lucht-waterwarmtepomp koelt de compressor het water in het afgiftesysteem, zoals vloerverwarming, tot zo’n 18°C à 22°C. Zo onttrekt het systeem warmte aan de vloer en de ruimte, en daalt de temperatuur in huis.
Hoe koel je je woning op een duurzame manier?
De zomers in België worden warmer! Gelukkig is de klassieke airco niet de enige oplossing. Er bestaan ook even efficiënte duurzame manieren om je woning koel te houden.
Passieve koeling
Met een geothermische warmtepomp kan je je woning passief koelen. Hierbij wordt het water in de vloerverwarming via een warmtewisselaar gekoeld met relatief koud bodemwater.
De compressor blijft uitgeschakeld, enkel de circulatiepomp verbruikt stroom. Zo is dit systeem heel wat zuiniger dan een oplossing met actieve koeling. Daartegenover staat dat actieve koeling een groter koelvermogen heeft. Met passieve koeling wordt een kamer dus minder koud dan met een airco, maar krijg je wel een stabiele, comfortabele binnentemperatuur.
Eigenschappen warmtepomp
- Een warmtepomp is qua omvang vergelijkbaar met een klassieke cv-ketel.
- Het systeem bestaat ook in een hybride versie. Deze combineert een verwarmingsketel met een warmtepomp en schakelt automatisch over naar de meest energiezuinige functie.
- Klassieke modellen zijn geoptimaliseerd voor lage temperaturen, maar er bestaan ook "hogetemperatuurversies". Hiermee kun je je bestaande radiatoren behouden, al ligt het verbruik iets hoger.
