Hydraulisch fractureren om schaliegas te winnen
Onze voorraad koolwaterstoffen, zowel aardgas als aardolie, neemt af. Daarom hebben wetenschappers overal ter wereld gezocht naar manieren om ontoegankelijke gasvindplaatsen toch te kunnen exploiteren. Zo ontstond de techniek van het hydraulisch fractureren, waardoor schaliegas kan worden gewonnen.
Schaliegas bevindt zich in de vorm van microbelletjes in gesteente en wordt daar ‘gevangen’ gehouden door een kleilaag. Om het gesteente te breken en het gas vrij te maken, worden onder heel hoge druk water, zand en chemicaliën in de bodem gespoten. Het gas komt dan naar de oppervlakte, terwijl een deel van het water in de bodem achterblijft.
Een omstreden methode
Hydraulisch fractureren is een bron van zorgen:
- water: na de boorwerkzaamheden worden miljoenen liters water, gemengd met zand en chemicaliën, in het boorgat gespoten. Die chemische producten worden opgenomen in het water dat weer naar boven komt.
- grondwater: de ondergrondse waterlagen die bronnen en waterputten voeden, kunnen worden gecontamineerd door het opstijgende gas of door de producten die bij het fractureren worden gebruikt.
- kleine aardbevingen: door hydraulisch fractureren worden barsten in het gesteente veroorzaakt, zodat het opgesloten gas kan worden gewonnen.
- gevolgen van vrijgekomen gas voor de atmosfeer
- impact van de boorwerkzaamheden op het terrein zelf: hydraulisch fractureren is een uitgebreide winningsmethode waarvoor een groot aantal putten op korte afstand van elkaar moeten worden geboord, zodat een groot gebied kan worden bestreken.
Tal van organisaties en wetenschappers maken zich zorgen over de gevolgen van deze boortechnieken. In sommige landen, zoals Frankrijk, is hydraulisch fractureren verboden. In België zou de voorraad schaliegas heel klein zijn, zodat de winning ervan niet aan de orde is. Maar als ondergrondse watervoorraden worden aangetast of als het risico op bevingen toeneemt, zullen de problemen niet ophouden bij de landsgrenzen.
Het debat is volop aan de gang en zal bepalend zijn voor de toekomstige energievoorziening van België, Europa en de hele wereld.