Niets zo vervelend als een plotse stroompanne. Gelukkig is de oorzaak meestal snel te achterhalen. Met een paar eenvoudige checks weet je al gauw wat je moet doen.
De hele buurt zonder stroom ?
Controleer bij een elektriciteitsstoring eerst of het probleem algemeen of individueel is. Merk je dat de hele buurt zonder stroom zit, dan ligt de oorzaak bij het distributienet.
Check in dat geval eerst of de storing vermeld staat op de website van je netbeheerder. Als je in Brussel woont, is dat Sibelga. Staat de panne niet online vermeld, neem dan contact met hen op om de storing te melden.
Enkel jouw woning getroffen?
Als je buren wel stroom hebben en jij niet, dan wordt de storing veroorzaakt door je eigen elektrische installatie. In veel gevallen kan je het probleem zelf oplossen door onderstaande stappen te volgen.
Werkt er helemaal niets meer in huis, dan is wellicht een hoofdschakelaar uitgeschakeld. Dit gebeurt vaak door een defect apparaat of door overbelasting (gebruik van te veel toestellen tegelijk).
Kan ik stroomonderbrekingen opvangen met een generator of batterij?
Een generator of batterij lijkt ideaal om stroomonderbrekingen op te vangen. Maar is het echt een slimme keuze?
Trek eerst de stekker uit van het toestel waarvan je vermoedt dat het de storing veroorzaakt en controleer het beveiligingselement in je elektrische bord (na de meter).
1. Controleer de hoofddifferentieel
De hoofddifferentieel fungeert vaak ook als hoofdschakelaar. Je herkent hem aan een grotere hendel, met een ‘test’-knop. Als het om de algemene differentieel gaat, moet er 300 mA (milliampère) op staan.
- Het teken: de grote schakelaar staat naar beneden (stand uit).
- Wat te doen: koppel het verdachte toestel los en zet de hendel vervolgens opnieuw omhoog.
2. Controleer de hoofdschakelaar
Soms is er naast de differentieel ook een aparte hoofdschakelaar op je elektriciteitskast.
- Het teken: de hoofdschakelaar staat naar beneden (stand uit) of in een tussenstand, terwijl alle andere schakelaars omhoog staan.
- Wat te doen: koppel het toestel los en zet de hendel vervolgens gewoon weer omhoog.
3. Speciaal geval: smeltzekeringen
Oudere elektriciteitskasten bevatten soms nog smeltzekeringen in plaats van automatische schakelaars. Deze zekeringen smelten fysiek door en moeten altijd worden vervangen. Hoe herken je een doorgebrande smeltzekering?
- Kleurindicator (sticker): Sommige zekeringen hebben op de zijkant een stipvormige sticker (vaak rood). Als de zekering is doorgebrand, wordt de sticker uitgestoten of valt hij eraf.
- Glazen zekering: Als de behuizing van de zekering van transparant glas is, kijk dan naar de metalen draad binnenin. Is deze onderbroken of zie je een zwart brandspoor op het glas? Dan is de zekering defect.
- Keramische zekering: Bij ondoorzichtige modellen zonder kleurindicator is het onmogelijk om met het blote oog te zien of de zekering is doorgebrand.
Heb je nog smeltzekeringen? Let op!
Heb je nog smeltzekeringen, dan is het zeer waarschijnlijk dat je elektriciteitskast ook geen hoofddifferentieel heeft. Dat is gevaarlijk.
Bij een stroomlek op een defect apparaat (bijvoorbeeld de wasmachine), kan de behuizing onder spanning blijven staan en loop je het risico op elektrocutie als je het aanraakt. De differentieel is het enige toestel dat je daartegen beschermt en je leven kan redden.
Wacht niet op een officiële keuring! Het toevoegen van een differentieel van 300 mA bovenaan je elektriciteitskast is een snelle klus voor een elektricien. Het is de meest rendabele investering voor je veiligheid.
4. Nog steeds zonder stroom?
Controleer nu de beveiliging vóór de meter, ter hoogte van de aansluitkast.
- Zie je daar een schakelaar, controleer dan of die wel aan staat (omhoog).
- Is je installatie redelijk oud? Dan kunnen er nog smeltzekeringen in de kast zitten die zijn doorgebrand. Neem contact op met je netbeheerder (bvb Sibelga in Brussel). Zij komen deze vervangen.
Geen stroom op bepaalde plaatsen?
Valt de stroom enkel uit op één verdieping of bij een specifiek apparaat? Dan ligt het probleem bij een secundair circuit. Dat is op zijn beurt ook beschermd met een smeltzekering, een automatische schakelaar of een differentieelschakelaar.
Ga in dat geval op dezelfde manier te werk. Normaal gezien zijn er in het elektrische bord aparte circuits voor:
- verlichting (1 per verdieping)
- specifieke verlichting van de badkamer
- stopcontacten (maximaal 8 per circuit)
- stopcontacten in de badkamer
- vaatwasmachine
- wasmachine
- warm water
- verwarmingsketel
- elektrische kookplaat
- ...
De verschillende stroomonderbrekers
Overbelasting of kortsluiting kan je installatie beschadigen en zelfs brand veroorzaken. Daarom is je installatie beschermd met stroomonderbrekers (smeltzekeringen, automatische schakelaars of differentieelschakelaars).
Deze schakelen uit wanneer er sprake is van te sterke stroom, bijvoorbeeld door gelijktijdig gebruik van te veel apparaten, een kapot toestel of een defect in je installatie.
- Een smeltzekering bevat een metalen draad die doorbrandt zodra de stroom die er doorheen gaat, te sterk wordt. Daarna moet je de zekering altijd vervangen door een nieuw exemplaar.
- Een automatische schakelaar kan je na een storing eenvoudig opnieuw inschakelen en dus meerdere keren gebruiken.
- In tegenstelling tot gewone stroomonderbrekers (die vooral toestellen beveiligen), beschermen differentieelschakelaars mensen. Ze schakelen de stroom uit zodra er een stroomlek optreedt. Aardlekschakelaars zijn sinds 1981 verplicht voor alle elektrische installaties.
Schema elektriciteitsinstallatie
In dit schema zie je duidelijk hoe je elektriciteitsinstallatie is opgebouwd.
