Elektrische installatie

Eenfasig of driefasig: wat is het verschil?

Laatst bijgewerkt op:

Wil je een warmtepomp of laadpaal installeren zonder dat de zekeringen om je oren vliegen? Alles staat of valt met je kabels! Eenfasig of driefasig: ontdek welk type aansluiting er achter je meter schuilt en of je installatie klaar is voor morgen.

Het zit 'm in de draden

Het verschil zit hem vooral in het aantal draden (en dus de circuits) die je woning van elektriciteit voorzien.

Kijk hoeveel draden de meter met je zekeringkast verbinden:

  • 2 draden? Je hebt eenfasig 230 V (1 fase en 1 nuldraad).
  • 3 draden? Je hebt driefasig 230 V (3 fasen, zonder nuldraad).
  • 4 draden? Je hebt driefasig 400 V+N (3 fasen + 1 nuldraad).

Let op

De neutrale draad (blauw) is niet hetzelfde als de aarding (geel-groen). De aarding beschermt je tegen elektrocutie bij een defect toestel of kabel.

Geen zin om draden te tellen?

In de praktijk is dat vaak moeilijker. De verbinding tussen de meter en het schakelbord is niet altijd zichtbaar, zeker in appartementsgebouwen of oudere woningen.

Wat kun je dan doen? Kijk naar je elektriciteitsmeter. Daar staat meestal een symbool die aangeeft hoeveel fasen je aansluiting heeft. Bijvoorbeeld :

Op traditionele meters

Op slimme meters

230 V driefasig of 400 V driefasig?

Als je een driefasige aansluiting hebt, kan het nog gaan om 3 x 230 V of 3 x 400 V + N.

Er zijn 3 eenvoudige manieren om dat te checken:

  • De kleur van de draden: Zie je een blauwe draad (neutraal)? Dan is het meestal 400 V. Zie je geen blauwe draad? Dan is het meestal 230 V
  • De pictogrammen: Op je meter staat vaak een schema/pictogram dat het type aansluiting toont.
  • De informatie op de meter: Soms staat er letterlijk vermeld of je aansluiting 400 V is (bijvoorbeeld met een sticker of aanduiding).

De makkelijkste manier?

Meestal vind je alle details van je aansluiting gewoon op de website van je netbeheerder via je EAN-code. Woon je in Brussel? Dan kun je hier terecht.

Hoeveel vermogen heb ik?

Het vermogen van je installatie hangt af van 3 elementen: 

  • De spanning: die wordt uitgedrukt in Volt (V).
  • De stroomsterkte: uitgedrukt in ampère (A).
  • Het aantal fasen: een of drie.

In een driefasig systeem van 400 V+N is het spanningsverschil tussen elke fasedraad en de nuldraad altijd 230 V. Tussen twee fasedraden is dat 400 V.

Hierdoor kan je je woning voeden met 230 V en tegelijk krachtige toestellen aansluiten op 400 V (zoals bepaalde laadpalen).

Hier zijn voorkomende vermogens voor woningen op een rij:

Aantal fasenEenfasigDriefasigDriefasig
Spanning230 V230 V400 V+N
Stroomsterkte40 A32 A25 A
Vermogen9,2 kVA12,7 kVA17,3 kVA

Is dat wel genoeg?

Beide aansluitingstypes hebben hun voordelen, afhankelijk van hoe je woont en leeft.

  • Een eenfasige aansluiting (9,2 kVA) is geschikt voor klassiek huishoudelijk gebruik. Al je toestellen in huis zijn aangesloten op één enkel circuit. Dit volstaat meestal in een appartement of rijwoning zonder grote elektrische verbruikers.
  • Een driefasige aansluiting is beter geschikt als je verschillende krachtige toestellen met verschillende spanningen combineert. Denk bijvoorbeeld aan een warmtepomp of een laadpaal.

Driefasig: heb ik speciale stekkers nodig?

Nee. Voor gewone huishoudtoestellen gebruik je nog steeds standaardstekkers met 2 pennen en een aarding, ook bij een driefasige aansluiting.

Een driefasige stekker heb je alleen nodig voor toestellen die effectief driefasig werken, zoals een professionele oven. Dit zijn ronde stekkers met 4 pennen en een aarding, aangesloten op 5 draden: 3 fasen, een neutrale en een aardingsdraad.

In de praktijk zijn de meeste driefasige toestellen vast aangesloten op de installatie, zonder stekker. Dat geldt bijvoorbeeld voor liften, circulatiepompen of vaste laadinfrastructuur.

Vond je dit artikel nuttig?

Jouw mening helpt Energids te verbeteren